We wrześniu 1948 r. władze miejskie powołały Obywatelski Komitet Budowy Pomnika Wdzięczności dla Armii Czerwonej. Uchwalono rozpisanie ogólnopolskiego konkursu na projekt pomnika, a datę jego odsłonięcia wyznaczono na 1 maja 1949 r. Koszty miały pokryć zbiórki społeczne. Spośród czterech lokalizacjiplac Wolności, plac Teatralny, park J. Kochanowskiego i skwer u zbiegu ulic Jagiellońskiej i Bernardyńskiej wybrano Plac Wolności. Mimo usilnych zabiegów władz miejskich i państwowych nie udało się jednak zrealizować nowego pomnika, z powodu rozlicznych trudności: ze zbiórek na ulicach, w urzędach i instytucjach, oraz podatków pobieranych podczas imprez organizowanych w mieście nie uzyskano dostatecznych środków, zaś denominacja przeprowadzona w 1950 r. spowodowała gwałtowny spadek wartości zebranych środków ulokowanych we wkładach bankowych; kłopoty z wyborem projektu – na konkurs wpłynęło 14 projektów, z których długo nie potrafiono wybrać odpowiedniej pracy, ostatecznie był nią projekt prof. Mariana Wnuka z ASP w Gdańsku; problemy z lokalizacją monumentu – w tle pomnika znajdowały się świątynie;