Matka Królów – powieść Kazimierza Brandysa z 1957 roku.
Jedna z ważniejszych powieści polskiego października. Publikacja tej powieści była też obrazem przemiany moralnej Kazimierza Brandysa, wcześniej związanego z reżimem komunistycznym, który po roku 1956 zaczął się stopniowo oddalać od idei marksistowskiej, na plan pierwszy wysuwając problematykę moralną.
Powieść opisuje losy sprzątaczki Łucji Król, jej czterech synów oraz komunistycznego działacza – Wiktora Lewena. Wszyscy żyją w burzliwym okresie przemian, zaplątani w mechanizm historii. Czas akcji obejmuje dwudziestolecie międzywojenne, II wojnę światową oraz czasy powojenne. Szczególnie istotne są opisy lat stalinowskich, kiedy to nawet ludzie lojalni wobec reżimu mogli być niesłusznie oskarżani i skazywani.
Bohaterowie
Wiktor Lewen – wbrew tytułowi jest równorzędnym bohaterem i głównym rezonerem powieści. Historia życia rewolucjonisty, jego przemyślenia, dążenia, powojenna kariera, stanowią główną kanwę powieści i z jego perspektywy autor dokonuje rozrachunku z nieprawidłowościami systemu. Interesująco wykorzystany schemat baśniowy: matki, która wypuszcza w świat swoich czterech synów, zostaje poddany biografii Lewena.