Departament I Ministerstwa Spraw Wewnętrznych – istniejący w latach 1956–1990 organ w strukturze Ministerstwa Spraw Wewnętrznych PRL, stanowiący część Służby Bezpieczeństwa MSW, zajmujący się wywiadem („zdobywaniem tajnych dokumentów i informacji dotyczących politycznych, ekonomicznych, militarnych i wywiadowczych planów i zamierzeń skierowanych przeciwko Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej i krajom obozu socjalistycznego”). W maju 1990 Departament I MSW, jako część Służby Bezpieczeństwa MSW, został rozwiązany na mocy przepisów o likwidacji SB. Nowe zadania związane z wywiadem suwerennego państwa przejął Zarząd Wywiadu UOP.
Powstanie wywiadu cywilnego w powojennej Polsce Po utworzeniu Resortu Bezpieczeństwa Publicznego przy Polskim Komitecie Wyzwolenia Narodowego 21 lipca 1944 w jego strukturach od grudnia 1944 znajdował się Samodzielny Wydział Wywiadu, na czele którego stał pełniący obowiązki dyrektora płk Stefan Antosiewicz. Wydział był jednak zbyt mały i miał niewielkie pole działania.