thumb|Ilja Riepin: Portret Sawwy Mamontowa (1880)
Sawwa Iwanowicz Mamontow (ros. Са́вва Ива́нович Ма́монтов) (ur. 15 października 1841 w Jałutorowsku w guberni tobolskiej, zm. 6 kwietnia 1918 w Moskwie) – rosyjski przedsiębiorca i mecenas sztuki.
Urodził się w bogatej rodzinie kupieckiej w Jałutorowsku na zachodniej Syberii. W roku 1849 rodzina jego przeniosła się do Moskwy. Po ukończeniu szkoły średniej zapragnął poświęcić się sztukom plastycznym, lecz na żądanie ojca musiał zająć się handlem. Studiował inżynierię górniczą w Sankt Petersburgu oraz prawo na Uniwersytecie Moskiewskim.
Ojciec Sawwy, Iwan Fiodorowicz Mamontow zajmował się budową linii kolejowych, był współzałożycielem Towarzystwa Kolei Moskiewsko-Jarosławskiej.
Na polecenie ojca przeniósł się Sawwa Mamontow do Baku, gdzie objął zarząd przedsiębiorstwa handlu jedwabiami. Jednak nie przestał interesować się sztuką. W roku 1864 wyjechał na kilka lat do Włoch, gdzie rozpoczął naukę malarstwa i śpiewu. Tam poznał swoją przyszłą żonę, Jelizawetę Sapożnikową i ożenił się z nią rok później.
Po powrocie do Moskwy zamieszkał w domu przy Sadowym Pierścieniu, który stał się miejscem spotkań młodych przeważnie artystów, w tym Ilję Riepina, Walentina Sierowa i Wiktora Wasniecowa.