Dziewica z jeziora (wł. La donna del lago) – opera seria Gioacchina Rossiniego – melodramma w dwóch aktach, do której libretto napisał Andrea Leone Tottola, jej premiera miała miejsce w Neapolu 24 października 1819 roku.
Historia powstania utworu Po powrocie Rossiniego do Neapolu, w końcu maja 1819 roku, jego impresario Domenico Barbaja powierzył mu napisanie nowej opery na najbliższy sezon jesienny. Tematu do utworu dostarczył poemat Waltera Scotta Dziewica z jeziora, oparty na historycznym fakcie powstania po przewodem hrabiego Douglasa of Agnus przeciwko królowi szkockiemu Jakubowi V. Twórczość Scotta była wówczas mało znana we Włoszech. Tym razem to sam Rossini zaproponował temat, zapoznawszy się z francuskim tłumaczeniem poematu, podsuniętym mu przez młodego kompozytora francuskiego, bawiącego w Neapolu, Aleksandra Battona. Napisania libretta podjął się Andrea Tottola. Wartość literacka tekstu okazała się niewielka, posiadał on jednak kilka naprawdę interesujących sytuacji scenicznych. Rossiniemu spodobał się bardzo zasiadł więc do pisania muzyki z dużym zapałem.