Brał udział w polemikach dotyczących aktualnych w tym okresie kwestii stosunków między państwem a Cerkwią. Stał na odmiennym stanowisku od Niła Sorskiego w kwestii posiadania przez monastery ziemi oraz ozdabiania świątyń bogato zdobionymi ikonostasami i malowidłami. Na podstawie własnych doświadczeń w kierowaniu klasztorem dowodził, iż posiadanie majątku przez monaster nie musi oznaczać moralnego zepsucia mnichów. Twierdził również, iż zmuszenie mnichów do poświęcania całego czasu na pracę, dzięki której będą mogli się utrzymać, uniemożliwi im zdobycia wiedzy i doświadczenia, jakie będzie im potrzebne w momencie ewentualnego objęcia katedry biskupiej. Teksty i wystąpienia Józefa w kwestii majątku Cerkwi oraz jej relacji z władzą świecką zostały zebrane przez jego uczniów w tomie zatytułowanym Oświeciciel (Proswietitiel), w którym zawarł on również pojęcie o zwalczanej przez siebie herezji żydujących. W dziele tym mnich twierdził m.in., iż ziemia ruska jest miejscem, gdzie żyją najbardziej bogobojni ludzie, z czego wynikało, iż wszelka reforma Cerkwi rosyjskiej oznaczałaby zmniejszenie ich religijności. Podaje się go jako autora stwierdzenia „Matką wszelkich chuci jest rozumowanie“.Jan Kucharzewski, "Od białego do czerwonego caratu", - 1923 r.