Scipione Piattoli (ur. 10 listopada 1749 we Florencji, zm. 12 kwietnia 1809 w Altenburgu) – włoski pedagog, ekspijar, prywatny sekretarz króla Stanisława Augusta Poniatowskiego, współtwórca Konstytucji 3 maja; wolnomularz.
Przed przybyciem do Polski Pochodził z rodziny artystycznej; malarzami byli oboje rodzice – Gaetano (1703–1770) i Maria Anna z domu Bacherini (1720–1785), jak i starszy brat Giuseppe (zm. 1823). Jako kilkunastolatek wstąpił do zakonu pijarów (1763) i przyjął imię Urbano. Na uniwersytecie we Florencji obronił doktorat praw, był nauczycielem retoryki w szkołach pijarskich w Massie i Correggio. Nie jest jasna sprawa jego ewentualnych święceń kapłańskich; w sierpniu 1774 otrzymał zgodę na opuszczenie zakonu i powrócił do imienia chrzestnego Scipione, ale w późniejszym okresie używał tytułu l’abbe (ksiądz) i ubiegał się o godności kościelne. Zdaniem historyka A. D’Ankony Piattoli nie miał jednak nigdy formalnych święceń, prowadził świecki tryb życia, a pod koniec życia ożenił się.