Zgodnie z pierwotnymi założeniami miało to być stowarzyszenie geograficzno-statystyczne przy ministerstwie spraw wewnętrznych, jednak zgodnie z wolą cara otrzymało nazwę Rosyjskie Towarzystwo Geograficzne. Początkowo Towarzystwo było finansowane głównie przez państwo, otrzymywało 10 tysięcy rubli rocznie. Później znaczący wkład w jego finansowanie wnosili prywatni sponsorzy. Geograf, podróżnik i działacz państwowy, wieloletni wiceprezydent Towarzystwa Piotr Siemionow-Tian-Szanski, charakteryzował je w następujący sposób: „Korporacja dobrowolna i otwarta dla wszystkich, którzy przepojeni są miłością do ojczyzny i głęboką, niezłomną wiarą w przyszłość państwa rosyjskiego i rosyjskiego narodu”.
Od początku swego istnienia Towarzystwo rozwinęło działalność ekspedycyjną, naukową i kształceniową. Wniosło znaczący wkład w badania europejskiej części Rosji, Uralu, Syberii, Dalekiego Wschodu, Azji Środkowej, Kaukazu, Iranu, Nowej Gwinei i Indii oraz Arktyki i Antarktydy. Badania te związane są z takimi uczonymi i podróżnikami jak: Nikołaj Siewiercow, Iwan Muszkietow, Piotr Kropotkin, Jan Czerski, Nikołaj Przewalski, Grigorij Potanin, Michaił Piewcow, Grigorij Grum-Grzymajło i Michaił Grum-Grzymajło, Piotr Siemionow-Tian-Szanski, Władimir Obruczew, Piotr Kozłow, Nikołaj Mikłucho-Makłaj, Aleksandr Wojejkow, Julij Szokalski i Fiodor Berg.