W 1860 r. otwarto w Bydgoszczy konkurencyjną szkołę wydziałową. Była to placówka o węższym programie nauczania, lecz także niższych opłatach za naukę. W związku z tym część uczniów zdecydowała się na opuszczenie szkoły realnej i kontynuowanie nauki w szkole wydziałowej. Ich liczba spadła z 525 w 1858 r. do 460 w 1862 r. W następnych latach szkoła realna odzyskała jednak swoją pozycję i w roku szkolnym 1869–1870 uczęszczało tu 615 uczniów.
Szczególnym wyrazem uznania dla szkoły było oddanie do jej dyspozycji fundacji założonej 4 czerwca 1869 r. dla uczczenia zasług opuszczającego urząd nadburmistrza Bydgoszczy – Karla von Follera. Z pieniędzy tych wspomagano uboższych uczniów szkoły. W szkole istniały biblioteki: nauczycielska, uczniowska oraz biblioteka pomocnicza. Wypożyczano z niej podręczniki uczniom, których nie stać było na zakup własnych. Funkcjonował również dobrze wyposażony gabinet fizyczny i laboratorium chemiczne. Placówka dysponowała pokaźnym zbiorem przyrodniczym, na który złożyły się preparaty botaniczne i zoologiczne, różnorodne modele anatomiczne oraz kolekcja skamielin i minerałów. Z biegiem lat rozszerzono znacznie programy nauczania i szkoła osiągnęła wysoki poziom kształcenia.