Pierwszym, długoletnim (1851–1886) dyrektorem szkoły był Gustav Gerber, który ją od podstaw zorganizował i rozwinął. W 1876 r., w dniu jubileuszu 25-lecia szkoły, otrzymał on godność Honorowego Obywatela Bydgoszczy.
Decyzją ministra szkolnictwa z 31 marca 1882 r. miejska szkoła realna podniesiona została do rangi gimnazjum realnego o matematyczno-przyrodniczym profilu kształcenia. W 1890 r. została przejęta przez państwo pruskie (Królewskie Gimnazjum Realne)Z tego powodu w 1903 r. władze miejskie ponownie utworzyły miejską szkołę realną, przemianowaną w 1910 r. na wyższą szkołę realną mieszczącą się początkowo przy dzisiejszej ul. Libelta, a w 1906 r. przeniesioną do nowego budynku przy ul. Kopernika (dzisiejsze Copernicanum). W latach 1906–1908 budynek szkolny został rozbudowany od wschodu, o dwupiętrową bryłę ze skrzydłemParucka Krystyna. Zabytki Bydgoszczy – minikatalog. „Tifen” Krystyna Parucka. Bydgoszcz 2008. Stanowił on wówczas narożnik nowo wytyczonej na obszarze dawnego wzgórza zamkowego ulicy Przy Zamczysku.