Przejawem tego było, wykazywane w wewnętrznej korespondencji przez zarząd organizacji, masowe uczestnictwo szeregowych członków w praktykach religijnych, czy też inicjatywach podejmowanych przez duchowieństwo. Członkowie ZMP stanowili też znaczny odsetek osób zatrzymywanych w czasie rozbijania przez władze konspiracyjnych grup młodzieżowych – w latach 1949–1955 wskaźnik ten wynosił od 29% do aż 60%.
Z przeprowadzonych przez Stefana Nowaka badań socjologicznych (1958, 1961) wynikało, że tylko 10% ankietowanych studentów-członków dawnego ZMP wybrało organizację ze względu na własne poglądy polityczne. Dalsze 18% podało chęć prowadzenia pożytecznej działalności społecznej, jaką umożliwiały struktury ZMP. 34% wybrało organizację ze względu na chęć dostania się na studia, 2% – pod presją rodziny lub przyjaciół, zaś 36% – pod wpływem przymusu lub presji masowego przykładu kolegów w szkole. Oznacza to, że z przyczyn ideowych organizację wybrała zdecydowana mniejszość członków ZMP.