W początkowym okresie lansowane były dwie jednostronne, skrajne koncepcje działalności Polskiego Towarzystwa Pedagogicznego jako towarzystwa sensu stricto naukowego lub usługowego wobec praktyki pedagogicznej. I Walny Zjazd Delegatów PTP rozstrzygnął ten problem jednoznacznie, ustalając, iż Towarzystwo powinno harmonijnie łączyć w swym programie zadania naukowe i społeczne, przy czym istotną jego funkcją jest tworzenie pomostów między nauką i praktyką, między naukowcami i nauczycielami. To kompromisowe rozstrzygnięcie znalazło odbicie w wielorakich formach działalności naukowej Polskiego Towarzystwa Pedagogicznego zarówno na szczeblu centralnym, jak i w oddziałach i kołach terenowych.
Członkostwo PTP Przynależność do Polskiego Towarzystwa Pedagogicznego, które za swój cel stawia udział w rozwoju nauk pedagogicznych i popularyzacji ich osiągnięć w kraju i za granicą, umożliwia nawiązanie kontaktów z wybitnymi polskimi i zagranicznymi pedagogami oraz branie udziału w organizowaniu i prowadzeniu badań naukowych zmierzających do rozwijania nauk pedagogicznych i doskonalenia systemu edukacji w Polsce.