Kwiaty Promieniste, obupłciowe, wyrastające wierzchołkowo na łodydze. Hypancjum długości zalążni lub wielokrotnie od niej dłuższe. Okwiat sześciolistkowy. Listki okwiatu położone w dwóch okółkach, zrośnięte w rurkę. Koronowate wyrostki, szerokie, płaskie, zwykle dwuklapowe, wolne lub zrośnięte w rurkę. Pręciki o cylindrycznych, zwężających się nitkach. Zalążnia trójkomorowa, często spłaszczona wierzchołkowo. Szyjka słupka wydłużona, przechodząca w 3 poziome lub nieco odchylone, prawie okrągłe, zbiegające się wierzchołkowo znamiona. W każdej komorze zalążni powstają dwa łożyska. Septalne miodniki położone są w ścianach zalążni.

Owoce Torebki zawierające liczne nasiona.

Biologia i ekologia Rozwój Wieloletnie fanerofity, rzadziej chamefity, kserofity. Rośliny z tego rodzaju są pojkilohydryczne i całkowicie odporne na wysuszenie tkanek. Vellozia są zapylane przez kolibry oraz miesierki.

Siedlisko Wychodnie skalne w formacjach campos.

Interakcje z innymi gatunkami Dwa brazylijskie gatunki storczyków: Pseudolaelia vellozicola i Constantia cipoensis występują jedynie na forofitach z rodzaju Vellozia.

Cechy fitochemiczne W tkankach Vellozia compacta obecne są diterpeny trójcykliczne, z kolei w tkankach V. coronata i V. nazuzae obecne są cytotoksyczne naftoflawony. W wakuolach liści V.