W wyniku jej w mieście zaczęto pierwszy lokalny tygodnik polski „Telegraf Górnośląski”. Topograficzny opis Górnego Śląska z 1865 roku odnotowuje stosunki językowe w mieście: „Die deutsche Sprache ist vorherrschend und wird rein gesprochen, in der katholischen Kirche wird polnisch und deutsch, in der evangelischen nur deutsch gepredigt”, czyli w tłumaczeniu na język polski „Niemiecka mowa dominuje w mieście, polski i niemiecki używany jest w kościele katolickim, w protestanckim tylko niemiecki”. W 1863 roku Julius Roger w swojej książce wydanej we Wrocławiu pt. Pieśni Ludu Polskiego w Górnym Szląsku zanotował kilkanaście polskich piosenek ludowych z Olesna. Według oficjalnych danych z 1905 r. językiem ojczystym 56% mieszkańców był niemiecki, a niemal 35% polski; ponad 6% zadeklarowało dwujęzyczność.
Podczas I wojny światowej Olesno było miastem lazaretowym, dla rannych żołnierzy różnych narodowości z frontu wschodniego.
Dwudziestolecie międzywojenne
mały|Ratusz w Oleśnie (1925) Od 1919 Olesno należało do nowo utworzonej prowincji Górny Śląsk. Prowincja została zlikwidowana w 1938, a 18 stycznia 1941 utworzono ją ponownie.