Bitwa koło Vella Lavella – starcie morskie podczas walk w archipelagu Wysp Salomona w czasie II wojny światowej, pomiędzy niszczycielami japońskimi i amerykańskimi, stoczone w nocy z 6 na 7 października 1943 roku koło wyspy Vella Lavella.
Podłoże 12 sierpnia 1943 na wyspie Vella Lavella wylądowali amerykańscy żołnierze, nie napotykając na większy opór. 17 sierpnia na północy wyspy swoje siły wysadzili też Japończycy, przy czym 18 sierpnia doszło do starcia morskiego pod Horaniu. Na skutek opanowania większości wyspy przez przeważające siły amerykańskie w toku walk o Vella Lavella, Japończycy zdecydowali ewakuować garnizon z tej wyspy i pobliskiej Kolombangary na wyspy Choiseul i Bougainville’aZ. Flisowski, Burza..., s.70-74.
6 października z Rabaulu wypłynęły japońskie okręty pod dowództwem kontradmirała Ijuina, w celu ewakuacji blisko 600 żołnierzy pozostających na Vella Lavella. Sześć niszczycieli: , „Isokaze”, „Kazegumo”, „Yugumo”, i stanowiło zespół osłony. Trzy starsze niszczyciele , , stanowiły zespół transportowy, podobnie jak cztery ścigacze okrętów podwodnych i jednostki desantowe, które dołączyły z BuinWedług Z.