na jego czele stanęli hieromnisi Hilarion (Michajłowski) oraz Neofit (Bozweli), który w 1845 wystosował do sułtana memorandum dotyczące autokefalii Kościoła Bułgarskiego. W tym samym roku został jednak uwięziony z polecenie patriarchy Konstantynopola i resztę życia spełnił w odosobnieniu. Mimo tego w 1847, z inicjatywy pozostających na wolności działaczy, w Stambule powstała etnicznie bułgarska gmina prawosławna, wydająca od roku następnego pismo Wiadomości Carogrodzkie, współfinansowane przez Rosję i głoszące hasło walki o autokefaliczną Cerkiew bułgarską.
W 1856 akt sułtański przyrzekający pełną wolność wyznania przyczynił się do radykalizacji ruchu bułgarskiego i podziału w nim. Stronnictwo „starych”, wywodzące się z zamożnego mieszczaństwa, opowiadało się za rozwiązaniem problemów Kościoła poprzez rozmowy z Patriarchatem Konstantynopolitańskim, podczas gdy „młodzi”, reprezentujący inteligencję, drobne mieszczaństwo i chłopstwo domagali się jednostronnego ogłoszenia autokefalii. W 1858 zebrał się synod Patriarchatu Konstantynopolitańskiego, który miał podjąć ostateczne decyzje w kwestii bułgarskiej i w którym wzięła udział delegacja sformowana przez „starych”. Jednak jej umiarkowany program reform nie został przyjęty, co z kolei skłoniło „młodych” do siłowego usuwania z katedr w Bułgarii hierarchów pochodzenia greckiego.