Wyposażenie w załogę było aktem zwyczajowym, a nie obowiązkiem pana, stąd feudałowie wywiązywali się z niego w różnym stopniu. Bywało, że wyposażenie uzupełniano, bowiem utrzymanie go było w interesie pana, jednak najczęściej pan sprawy pozostawiał własnemu biegowi i chłopa wymieniał. Dlatego pełniejsze wyposażenie w załogę następowało przy pierwszym osadzeniu. Później o całość wyposażenia musiał dbać chłop i w pełnym składzie miał je przekazywać swoim następcom. Żywa część inwentarza mogła się mnożyć i ta (ponad stan załogi) była własnością chłopa. W razie rekwizycji, niezawinionego padnięcia któregoś ze zwierząt, chłop mógł liczyć na uzupełnienie braków, ale to zależało od woli pana i jego uznania, że przyczyny straty były niezawinione przez chłopa. Przyjęcie załogi oznaczało, że chłop z dziedzicznego posiadacza zależnego stawał się lassytą.
Załoga jako zwyczaj pojawiła się po wojnie trzydziestoletniej i praktykowana była zapewne do czasów reformy Steina. Orzechowski zwyczaj ten udokumentował ze Śląska, co nie znaczy, że nie występował on w innych regionach.
Zobacz też Folwark Załoga (prawo)
Bibliografia
Kategoria:Historia gospodarcza Polski