Wojsko I Rzeczypospolitej w latach 1648–1699 – siły zbrojne I Rzeczypospolitej w okresie panowania Jana II Kazimierza, Michała Korybuta Wiśniowieckiego i Jana III Sobieskiego.
Charakterystyka epoki thumb|Rzeczpospolita w 1648 We wspomniany okres Rzeczpospolita wchodziła posiadając bardzo ograniczone zasoby wojskowe. Stanowiły je ok. 4,5–5 tys. koni i porcji wojska kwarcianego, czyli ok. 4–4,5 tys. faktycznych żołnierzy, pod komendą hetmanów i w ramach załogi Kudaku (ok. 400-600); 6 tys. kozaków rejestrowych; regiment gwardii królewskiej (1 czerwca 1648 liczył on 1200 piechoty i 300 dragonów) oraz elitarny korpus artylerii. W razie nagłej potrzeby siły te uzupełniano wojskami prywatnymi i ordynackimiMarek Rogowicz, Skład sił polskich nad Żółtymi Wodami i pod Korsuniem w 1648, „Przegląd Historyczno-Wojskowy”, 16 (67)/2 (252), 2015, s. 39–62.. Wyżej wymienione siły dotyczyły jedynie Korony. Litwa, w warunkach pokojowych, nie posiadała żadnych państwowych wojsk, które mogłyby zostać użyte do działań w polu. Twierdze, których od dziesięcioleci nie modernizowano, szły w ruinę i nie stanowiły poważniejszej przeszkody dla przeciwnika. Odbiegały od ogólnego obrazu nieliczne twierdze magnackie: Bychów, Dubrowna, Lachowicze, Mir, Nieśwież, Słuck. Siłami pomocniczymi na Litwie (oprócz prywatnych wojsk magnackich) byli m.in.