Inkwizycja, kościelna instytucja do zwalczania herezji, jest na ogół kojarzona z krajami zachodniej Europy (zwł. z Hiszpanią), gdzie odgrywała znaczącą rolę, była jednak instytucją mającą w świecie katolickim w XIV - XV wieku charakter niemal uniwersalny. Wraz z ekspansją krajów katolickich (Królestwo Polskie, Republika Genui, Republika Wenecka) do Europy Wschodniej (Ruś Halicka, Grecja, Krym) i na Bliski Wschód (Cypr) po okresie wypraw krzyżowych, w rejony te dotarli także papiescy inkwizytorzy z zakonów dominikańskiego i franciszkańskiego. W dokumentach inkwizytorzy ci często określani byli jako Inquisitores haereticae pravitatis in partibus Orientalibus (Inkwizytorzy heretyckiej przewrotności w krajach Orientu)Sformułowanie z bulli Eugeniusza IV z 17 sierpnia 1439 (Ripoll, III, s. 110) oraz z bulli Sykstusa IV z 1473 (Ferrarius, appendix, s. 74-75).. Charakter ich działalności był najprawdopodobniej nieco inny niż klasycznych trybunałów inkwizycyjnych w Europie Zachodniej, choćby z uwagi na fakt, że funkcjonowali w społecznościach, w których katolicy stanowili mniejszość. Co więcej, ich jurysdykcji niekiedy podlegały obszary rządzone przez władców niekatolickich, co wykluczało podejmowanie wobec heretyków akcji represyjnych.