mały|Efekt fotoelektryczny Spektroskopia fotoemisyjna (spektroskopia fotoelektronowa; PES, z ang. photoemission spectroscopy) – jedna z głównych odmian spektroskopii elektronowej, polegająca na analizie rozkładu energii kinetycznej fotoelektronów emitowanych w wyniku wzbudzenia próbki promieniowaniem elektromagnetycznym z danego zakresu. W metodyce spektroskopii wykorzystywane jest zjawisko fotoelektryczne.
Podstawy fizyczne Monochromatyczna wiązka pierwotna (charakterystyczne promieniowanie rentgenowskie, nadfioletowe lub synchrotronowe) jest kierowana na badaną próbkę. W wyniku oddziaływania wiązki pierwotnej z materiałem następuje wybicie elektronów (zwanych fotoelektronami, gdyż powstały w wyniku fotoemisji) z atomów ulokowanych na powierzchni próbki. Ich energia kinetyczna jest bezpośrednio mierzona przez detektor.
Metody PES można podzielić na:
spektroskopię fotoelektronów w zakresie promieniowania X (XPS) spektroskopię fotoelektronów w zakresie promieniowania UV (UPS)
Istnieje również szereg pochodnych metod PES wyróżniających się wprowadzeniem:
kątowej zdolności rozdzielczej (ARPES) fotoemisji rezonansowej (SPPES i SPARPES) analizy spinu (RPES)