W następstwie braku ściągalności powstawały zaległości w wypłacaniu żołdu wojsku. Żołnierze zawiązywali konfederacje wojskoweNajwiększe z nich miały miejsce w latach 1613–1615, 1621-1622. i przestawali prowadzić działania wojenne do czasu uregulowania ich należności.
Reformy Władysława IV Przewidywana wojna ze Szwecją o porty wymuszała kolejną reorganizację armii. Władysław IV Waza, starannie wykształcony, brał osobisty udział w wojnie z Rosją w latach 1617–1618 w wojnie chocimskiej 1621 i bitwie pod Gniewem w 1626. W 1625 odwiedził obóz hiszpański Ambrosio Spinoli, gdzie obserwował sposoby wznoszenia fortyfikacji polowych i wykorzystanie w walce muszkietów i artylerii. Znał również zagadnienia morskie. Ulegając sugestiom obu hetmanów: Koniecpolskiego i Radziwiłła, rozpoczął reorganizację armii.
Reforma artylerii thumb|upright|Polskie działko wielolufowe (organki) Najważniejszą innowacją w artylerii było wprowadzenie towarzyszących piechocie dział regimentowych. Były to 6-funtowe „oktawy” lub nieco od nich lżejsze i krótsze „oktawy bastardy”. Inwentarz z 1649 wymienia tylko 8 sztuk oktaw właściwych, natomiast dział 6-funtowych regimentowych 40. Dalszą reformą było wprowadzenie holenderskiego podziału wagomiarów przy odlewaniu nowych dział.