Jedynie najradykalniejsze organizacje polityczne twierdziły, że uwłaszczenie chłopów powinno odbyć się bez nakładania na nich jakichkolwiek opłat za ziemię.
Wpływ na sytuację w Królestwie Polskim (1861) Ogłoszenie manifestu o zniesieniu poddaństwa w rdzennym Imperium Rosyjskim wywołało natychmiastowe reperkusje społeczne i polityczne w Królestwie Polskim, którego przepisy reformy z 19 lutego (3 marca) 1861 roku bezpośrednio nie objęły. Informacje o nadaniu wolności rosyjskim włościanom dotarły do Kongresówki w zniekształconej formie, wywołując przeświadczenie, że car obdarował ziemią również polskich chłopów, co miało być rzekomo zatajane przez polskie ziemiaństwoStefan Kieniewicz, Sprawa włościańska w powstaniu styczniowym, Wrocław 1953, s. 120–123..
Bezpośrednim skutkiem fali plotek był wybuch masowego strajku chłopskiego wiosną 1861 roku, polegającego na powszechnej i zorganizowanej odmowie odrabiania pańszczyzny i innych powinności feudalnych. Zryw objął blisko 500 wsi w 17 powiatach (najsilniej gubernię lubelską, radomską i warszawską)Hipolit Grynwaser, Sprawa włościańska w Królestwie Polskim w latach 1861–1862 w świetle źródeł archiwalnych, Warszawa 1938, s.