Zwolnienie części szlachty wielkopolskiej z uczestnictwa w pospolitym ruszeniu w zamian za obronę przygranicznych zamków także zawiodło: spora część rycerzy po prostu nie stawiła się w zagrożonych zamkach, za co później król Zygmunt Stary skonfiskował ich majętności. Przygotowania Międzyrzecza do obrony pogorszyło jeszcze doniesienie królewskich wywiadowców twierdzących, że najemnicy zakonu pomaszerują prosto pod Gdańsk. Przestarzały, XIV-wieczny zamek bez silnego garnizonu i dostatecznej artylerii nie był w stanie wspierać obrońców miasta, ani nawet wyzyskać należycie swojego obronnego położenia.
Bitwa Po przekroczeniu polskiej granicy, najemne wojska krzyżackie podeszły pod Międzyrzecz 12 października 1520, paląc po drodze okoliczne osady. Niemiecki sołtys wsi Nietoperka, Martin Jokisch, który nie stawił się do obrony z pospolitym ruszeniem, pomógł najemnikom przeprawić się pod Międzyrzecz przez słabo strzeżone miejsce od wschoduW. Nycz, Nietoperek – stare i nowe dzieje, Nietoperek-Międzyrzecz-Gorzów Wlkp., 2005, s. 12.. W trakcie I fazy starcia, niemieckie działa dokonały wyłomu w murach miasta. Zdaniem XIX-wiecznego historyka, Jędrzeja Moraczewskiego, obrońcy nie mogąc sprostać przewadze przeciwnika podpalili część miasta, by pod osłoną pożaru wycofać się do zamku.