Nicefor Blemmydes (gr.: Νικηφόρος Βλεμμύδης; 1197 – ok. 1272) – bizantyński filozof i teolog.
Życie Nicefor Blemmydes urodził się w 1197 roku w Konstantynopolu w rodzinie lekarzy. Po zdobyciu Konstantynopola przez krzyżowców w 1204 roku zbiegł do Nicei, gdzie podjął studia filozoficzne, teologiczne i medyczne. Po ukończeniu studiów przyjął święcenia kapłańskie. Był nauczycielem późniejszego cesarza Teodora II Laskarysa oraz Jerzego Akropolitesa. Po odzyskaniu przez cesarza Jana III Watatzesa europejskich prowincji Cesarstwa Blemmydes udał się z misją wyszukiwania rękopisów do założonej przez cesarza w jego azjatyckiej stolicy biblioteki. w 1248 roku opuścił dwór cesarski i usunął się do klasztoru Emathia koło Efezu. Kierował nim jako hegumen. Patriarcha Konstantynopola Gregorios relacjonuje jak to chcąc odwiedzić słynnego uczonego w Efezie wybrał się w daleką i uciążliwą drogę do Ayasoluk, do kościoła św. Jana, gdzie przebywał Blemmydes. Ten jednak pochłonięty przez skarby swojej biblioteki nie chciał go nawet przyjąć. W 1255 roku Blemmydes został patriarchą Nicei. Swoje życie na tle ówczesnych wydarzeń politycznych opisał dokładnie w Autobiografii (Perí ton kat'auton diégesis meriké).