thumb|240px|Joachim Lelewel, portret z 1825 roku Do Joachima Lelewela – okolicznościowy wiersz Adama Mickiewicza o charakterze listu poetyckiego lub też wierszowanej mowy, napisany przez poetę w 1822 roku.
Geneza i pierwsze wydania Wiersz powstał na początku 1822 roku z okazji powrotu Lelewela po kilkuletniej nieobecności na Uniwersytet Wileński. Lelewel, pełniąc w latach 1815–1818 funkcję zastępcy profesora historii, dawał wykłady, na które z zainteresowaniem uczęszczał młody Adam Mickiewicz. Gdy ponownie powołano Lelewela już jako profesora zwyczajnego, filomaci postanowili odpowiednio uczcić ten fakt. Inauguracja wykładów miała odbyć się w sobotę 7 stycznia 1822 roku, jednak z powodu zbyt dużej liczby chętnych słuchaczy została przeniesiona na poniedziałek 9 stycznia. Początkowo badacze uważali, że wiersz Mickiewicza został wygłoszony podczas tej uroczystości, jednak zachowane z niej relacje nie potwierdzają tego przekonania. Pierwsza wzmianka o wierszu pojawia się dopiero w marcowej korespondencji filomatów (list Czeczota do Pietraszkiewicza z dnia 12/24 marca 1822 roku). Podziękowanie Lelewela za dedykowany mu utwór można odnaleźć już po jego publikacji drukiem, w kwietniu tegoż roku.