Dalszą część wiersza stanowi syntetyczny wykład historii z uwzględnieniem historiozoficznych przekonań Lelewela, który ma ukonkretnić dotychczasową refleksję, pokazywać historię jako rozwój, napędzany siłą spięć między tyranią a pragnieniem wolności. Poeta rysuje panoramę dziejów, rozpoczynając od najdawniejszych kultur Mezopotamii. Następnie opisuje rozkwit życia publicznego, kultury i sztuki Grecji, ekspansje epoki hellenistycznej i stopniowe zniewieścienie Greków, czego skutkiem jest podbicie ich przez Rzym. Jednak nowe imperium pod panowaniem cezarów z czasem staje się „obumarłem olbrzymem” i samo także ulega najazdom, tym razem germańskim. Kulturze średniowiecza nadaje niepoślednie miejsce w dziejach („oni najpierwsi z niebios Miłość przywołali / serdeczną i za dawnych nie cenioną wieków”). Po epoce tryumfów papiestwa na fali podbojów kolonialnych wyrastają zaborcze monarchie absolutne, których moc nadwyręża dopiero Wielka Rewolucja Francuska i rządy Napoleona.

Bibliografia Mickiewicz A., Wybór poezyj, T. 1, oprac. C. Zgorzelski, Wrocław 1986, s. XXXIII–XXXVI, 78–91. . .

Linki zewnętrzne Do Joachima Lelewela z okoliczności rozpoczęcia kursu historyi powszechney w Uniwersytecie Wileńskim, dnia 6 stycznia 1822 roku, Wilno 1822 Polona

Kategoria:Twórczość Adama Mickiewicza Kategoria:Utwory literackie z 1822 Kategoria:Polskie utwory poetyckie Kategoria:Utwory literackie napisane trzynastozgłoskowcem