najstarszy bydgoski chór niemiecki LiedertafelGogol-Drożniakiewicz Barbara: Działalność wydziału muzycznego Deutsche Gesellschaft für Kunst und Wissenschaft w Bydgoszczy (1920–1939). [w:] Muzyka w instytucjach i stowarzyszeniach na Pomorzu i Kujawach. Akademia Muzyczna im. Feliksa Nowowiejskiego w Bydgoszczy. Z badań nad muzyką i życiem muzycznym Pomorza i Kujaw (8). Bydgoszcz 2004..
Już w I połowie XIX w. wystawiano sztuki operowe w Teatrze Miejskim (zespoły z Gdańska, Poznania, Berlina). Niewątpliwym wydarzeniem było wystawienie na bydgoskiej scenie poznańskiej inscenizacji Tannhäusera Richarda Wagnera w sierpniu 1853 roku, na długo przedtem zanim z dziełem tym zapoznała się publiczność Berlina, Wiednia czy Monachium. Po 1842 r. szereg sztuk wystawiało własnymi siłami Towarzystwo Operowe wraz z chórem Liedertafel.