Na ziemi noworudzkiej, znajdują się liczne zabytki architektoniczne z różnych okresów. Do najciekawszych obiektów sakralnych należy Wambierzyckie Sanktuarium Maryjne, kompleks parkowo-pałacowy w Bożkowie, kościół św. Mikołaja w Nowej Rudzie, zespół pałacowy w Sarnach oraz okoliczne kaplice. O działalność zakonu benedyktyńskiego z Broumova na ziemi noworudzkiej przypomina szereg obiektów sakralnych, przede wszystkim z okresu baroku. W okolicy znajduje się szereg drobnych zabytków sakralnych – plastyki, rzeźby, drogi krzyżowe i kapliczki. Znajduje się tu wiele zabytków architektury ludowej. W większości miejscowości ziemi noworudzkiej znajdują się z klasycystyczne dworki ziemiańskie. Z zabytków technicznych to kompleks obiektów przemysłowych i kopalnianych przedstawiający historyczną technikę oraz skansen w Wambierzycach.
Historia Określenie terenów położonych w dolinach rzek: Włodzicy i Ścinawki ziemią noworudzką, pojawiło się w XV wieku po śmierci ostatniego potomka z rodu von Donynów.