Nikołaj Nikołajewicz Rukawisznikow (; ur. 18 września 1932 w Tomsku, zm. 19 października 2002 w Moskwie) – radziecki kosmonauta, Lotnik Kosmonauta ZSRR. Brał udział w trzech lotach kosmicznych.
Życiorys W 1957 ukończył Moskiewski Instytut Inżynieryjno-Fizyczny. Pracował następnie w biurze konstrukcyjnym OKB-1 Korolowa. Od 1963 był w oddziale kosmonautów.
W dniach 23–25 kwietnia 1971 r. był członkiem załogi statku kosmicznego Sojuz 10 razem z Władimirem Szatałowem oraz Aleksiejem Jelisiejewem. Zgodnie z planem lotu statek kosmiczny miał dostarczyć załogę na pokład pierwszej stacji kosmicznej Salut 1. Tam kosmonauci przez kilka tygodni mieli wykonywać badania i eksperymenty. Statek co prawda połączył się z Salutem, ale na skutek awarii musiał natychmiast odcumować od stacji i powrócić na Ziemię.
W dniach 2–8 grudnia 1974 roku był inżynierem pokładowym Sojuza 16 dowodzonego przez Anatolija Filipczenkę. Podczas lotu testowali zmodyfikowany statek Sojuz przewidziany do radziecko-amerykańskiego lotu ASTP. W lipcu 1975 roku był dublerem Walerija Kubasowa, inżyniera pokładowego statku Sojuz 19, który na orbicie okołoziemskiej połączył się z amerykańskim statkiem Apollo.