cztery monografie autorskie: Oksymoron. Z problemów językowego poznania rzeczywistości, Opole 1985; Elementy frazematyki. Wprowadzenie do frazeologii nadawcy, Opole 1991 (wydanie 2.: Łask 2003); Fatum i nadzieja. Szkice do obrazu samoświadomości językowej dzisiejszych Rosjan, Opole 1995; Szkice o skrzydlatych słowach. Interpretacje lingwistyczne, Opole 2005. autorskie studia i rozprawy, w tym m.in.: Słownik a „dwuoczne postrzeganie świata” (1993); W stronę frazeologii pragmatycznej (1997); Zarys polskiej geografii mentalnej (1997); Biblizmy języka polskiego i rosyjskiego. Koncepcje opisu leksykograficznego (1997); Stereotyp jako jedność języka, myślenia i działania (1998); Stereotypowe zaplecze tekstowych wskaźników znaczeń (1999); Płaszczyzny oglądu językowego obrazu świata w opisie semantycznym języka (2000); Frazeologia polska minionego wieku (2001); Polak przed mentalną mapą świata (2002); Frazeologia polska okresu „przemiany i przełomu” (2003); Frazeologia w międzyludzkiej przestrzeni komunikacyjnej (2004); Człowiek Niewiedzący w zoologu, albo Zwierzęta w polskim opisie słownikowym (2007); O tekstowych wykładnikach wartościowania (2007); Kiedy swój staje się obcym (2007); Tezy o niepamięci zbiorowej (2007); Leksykografia w aktach i procesach autoidentyfikacji narodowej (2008);