Elizeusz Pleteniecki (do ślubów zakonnych – Aleksander) Michajłowicz (według innych źródeł – Tomaszewicz) (ur. ok. 1550–1554, zm. 29 października 1624) – archimandryta ławry Kijowsko-Peczerskiej, pedagog, pisarz, założyciel drukarni w ławrze oraz pierwszej papierni środkowej części Ukrainy.
Lata młodzieńcze Urodził się jako Aleksander Pleteniecki w rodzinnym majątku Pletenice w Województwie Ruskim Rzeczypospolitej (obecnie obwód lwowski, Ukraina) w rodzinie prawosławnego drobnego szlachcica. Jego ojciec służył w chorągwi kozactwa rejestrowego.
Informacje o wczesnych latach życia Pletenieckiego są niepewne. Wiadomo, że wykształcenie otrzymał w brackich szkołach w Ostrogu i Lwowie. Według niektórych źródeł, Aleksander Pleteniecki początkowo marzył o karierze wojskowej, a nawet rzekomo brał udział w wyprawach wojennych ze swym ojcem.
Śluby zakonne złożył, przyjmując imię zakonne Elizeusz – według niektórych wiadomości, w klasztorze Międzygórskim, według innych – w ławrze Kijowsko-Peczerskiej.
Archimandryta klasztoru Leszczyńskiego i ławry Kijowsko-Peczerskiej W 1595 Elizeusz Pleteniecki został wybrany na archimandrytę monasteru Leszczyńskiego w Pińsku.