W razie potrzeby członkowie straży mogli otrzymać broń.
Obowiązkowi służby w ZSO podlegali wszyscy obywatele płci męskiej, w wieku od 16 do 50 lat, zamieszkujący lub stale przebywający w byłej dzielnicy pruskiej, którzy nie zostali powołani do czynnej służby wojskowej. Z obowiązku służby w ZSO zwolnieni zostali obywatele, którzy złożyli oświadczenie o chęci skorzystania z prawa opcji na rzecz państwa obcego.
Do czynnej służby w ZSO powoływał obywateli komendant powiatowy za zezwoleniem starosty. Z chwilą otrzymania wezwania do stawienia się do służby członek straży podlegał przepisom dyscyplinarnym obowiązującym w ZSO. Władzę dyscyplinarną w ZSO sprawowali komendanci (główny, wojewódzki, obwodowy, powiatowy) i ich zastępcy. Na członków straży mogły być nałożone kary dyscyplinarne w postaci kary pieniężnej do 1000 mk lub do sześciu tygodni aresztu.