Długość ciała: samce 89–97 cm, samice 69–75 cm. Masa ciała: samce 3350–4580 g, samice 1700–2200 g.
Występuje dymorfizm płciowy. Samiec jest trochę mniejszy od samca głuszca zwyczajnego, ubarwienie czarne z charakterystycznymi, zaokrąglonymi białymi plamami na pokrywach skrzydłowych, krótki czarny dziób, sterówki długie z białymi plamami. Samce mają czerwone róże (brwi) nad oczami i krótką czarną brodę. Samice mniejsze; wyglądem przypominają kury głuszca zwyczajnego, lecz brak rudej plamy na piersi.
Środowisko Głuszec czarnodzioby żyje w lasach górskich i na równinach w tajdze, preferując lasy modrzewiowe, zdarza się go spotkać w lasach mieszanych, liściastych i sosnowych. Na Kamczatce występuje podgatunek T. u. kamtschaticus, który żyje w niskich brzozowych laskach. Tryb życia osiadły, z małymi migracjami.
Pożywienie Od listopada do marca przeważnie igły sosny, pąki drzew liściastych. Latem zjadają igły modrzewia, różne części roślin, jagody, leśne owoce i owady. Ptaki jesienią muszą zgromadzić bardzo duże zapasy tłuszczu, który pozwoli im przetrwać ostrą i mroźną zimę.