Szpajza (z niem. die Speise – potrawa, danie) – deser (legumina) przygotowywany z jajek kurzych, znany w kuchni śląskiej i pomorskiej (na Kaszubach, Powiślu i Żuławach). Jest to rodzaj kremu zestalanego żelatyną. Charakteryzuje się delikatną, puszystą konsystencją, przypominającą gładką, kremową (galaretkowatą) piankę.
Kuchnia śląska Jest to deser charakterystyczny dla kuchni śląskiej. Znany jest w niej prawdopodobnie od końca XIX wieku. Przepis na cytrynową szpajzę znajduje się m.in. w Kochbuch für Schule und Haus Marii Wurst z 1911 roku.
Znany także pod nazwami: ajerszpajza, Szpajzy, Szpajze. Najpopularniejsze smaki to cytrynowa oraz czekoladowa. Inne wersje smakowe to m.in. truskawkowa, wiśniowa, agrestowa, waniliowa.
Szpajza jest tradycyjnym deserem na Górnym Śląsku, podawanym po obiedzie podczas ważnych uroczystości rodzinnych, takich jak pierwsza komunia, wesele, jubileusze czy dorocznych jak np. Wielkanoc, czy odpust parafialny. Najczęściej szpajzę podaje się w dużych salaterkach, z których następnie nabierane są porcje do mniejszych miseczek. Alternatywą jest podanie szpajzy w osobnych pucharkach.