Szpajza ma konsystencję pianki. Do ubitych białek dodaje się żółtka utarte z cukrem. Konsystencję utrzymuje żelatyna. Dodając różne składniki, np. sok z cytryny, kakao, galaretkę (np. na bazie domowego kompotu) otrzymuje się różne smaki i kolory. Smak szpajzy może być również wzbogacony dodatkiem mocnego alkoholu, np. wódką, która może również służyć do rozpuszczania w niej kakao. Deser ozdabiany jest bitą śmietaną i owocami.
Szpajza cytrynowa została wpisana 12 września 2006 roku na listę produktów tradycyjnych województwa śląskiego w kategorii „Wyroby piekarnicze i cukiernicze”, a 16 grudnia 2019 roku pod nazwą „krośnicka szpajza” na listę produktów tradycyjnych województwa opolskiego. 17 września 2021 roku na listę produktów tradycyjnych województwa opolskiego wpisana została citron śpajza (szpajza cytrynowa).
Kuchnia pomorska W kuchni pomorskiej znana jest szpajza z sokiem i skórką z cytryny (cytronszpajza), szpajza z dodatkiem lokalnych owoców (w mniej zamożnych domach), szpajza czekoladowa (z kakao) oraz szpajza z karmelem. Podawano ją z bitą śmietaną, czasem też np. z bakaliami i krojonymi galaretkami. Stołownicy nabierali porcje deseru ze wspólnego naczynia do miseczek. Śmietankę do polania podawano osobno.