Pierwszy stopień poznania, bez którego nie sposób poznać świata, to poznanie zmysłowe. Opierając się na nim myśl dochodzi do poznania form mających przedmiotowo materialny byt, a myślnie niematerialny. Na tym etapie poznania umysł poznaje obrazy materialnych rzeczy wyabstrahowane od ich materialnego substratu, jakim jest materia. Formy materialne, choć nie mogą istnieć bez materii, jak trójkąt czy kwadrat i przebywają w kamieniu, drzewie albo w jakiejś innej rzeczy, ujęte przez myśl nie mają cech materialnych. Podobnie wosk, który odbija znak pierścienia, nie przyjmuje nic materialnego z pierścienia. Trzeci stopień poznania dotyczy bytów, które i realnie i myślnie istnieją niematerialnie, jak Bóg, anioł, dusza, rozum.
Człowiek dysponuje pięcioma władzami poznawczymi: zmysłami, wyobraźnią, mniemaniem, myślą i umysłem. Pierwsze cztery są podstawą działania, nauki i sztuki. Piąty jest podstawą wyższej formy poznania – filozofii. Na tej drodze poznaje się byty ogólne i niezmienne.