thumb|Kosynierzy 1863 Wojsko Polskie powstania styczniowego – polskie oddziały i pododdziały w okresie powstania styczniowego.
Organizacja wojska thumb|Powstańcy styczniowi Próbą nadania samodzielnym oddziałom powstańczym typowej organizacji wojskowej był dekret wydany przez Romualda Traugutta. Dekret dzielił siły zbrojne na pięć korpusów, znosił podział wojska na województwa, likwidował dowódców bez oddziałów, sztabowców bez sztabów. Korpus dzielił się na dywizje, te na pułki, bataliony, kompanie i plutony. Dowódcy poszczególnych jednostek mieli być ściśle podporządkowani wyższym w hierarchii dowódcom.
Korpus I pod dowództwem gen. Heidenreicha obejmował województwo lubelskie i podlaskie. Korpus II gen. Hauke-Bosaka województwo sandomierskie, krakowskie i kaliskie. Korpus III płk. Koziełło-Skały obejmował województwo augustowskie i grodzieńskie. Dowódcy Korpusu IV nie wyznaczono, a obejmował on województwo mazowieckie i płockie. Korpus V – litewski oddany został pod komendę płk. Jabłonowskiego-Dłuskiego.
Z pięciu korpusów tylko II Korpus osiągnął gotowość organizacyjną. Koszt powołania pospolitego ruszenia do korpusów oszacowano na 20 mln złp.