Przypuszczalnie te właśnie koszty odsunęły ich organizację na czas odległy
Piechota powstania styczniowego thumb|Piechota powstania styczniowego Piechota stanowiła podstawowy rodzaj broni wojska powstańczego. Tworzona w warunkach wojny partyzanckiej, była bardzo zróżnicowana, tak pod względem organizacyjnym, jak uzbrojenia i wyszkolenia. Dzieliła się na dwa typy:
kosynierów uzbrojonych w broń białą, strzelców wyposażonych w broń palną.
Występowały też sytuacje, że brakowało kos, które można by było rozdać ochotnikom. W takich sytuacjach powstańców uzbrajano we wszystko co mogłoby posłużyć za broń. Poza kosynierami sporadycznie więc pojawiały się i inne formacje piesze do walki wręcz:
pikinierzy – uzbrojeni w długie drążki z osadzonym na końcu jakimkolwiek ostrzem, drągalierzy – uzbrojeni w drągi czyli długie, grube kije, pałkinierzy – uzbrojeni w drewniane pałki w formie maczug, siekiernicy – uzbrojeni w siekiery i topory, choć zdarzało się, że ostrza siekier osadzano na długich drążkach i taką broń nazywano halabardami.
Jeśli chodzi natomiast o strzelców to występowały dwie główne formacje:
karabinierzy – uzbrojeni w broń gwintowaną, tyralierzy – uzbrojeni w broń gładkolufową.
Oprócz tego występowały w niektórych oddziałach jeszcze kolejne formacje strzeleckie: