Na początku 1891 r. Leder został wydelegowany przez ZRP do Łodzi (najpotężniejszy wówczas ośrodek przemysłowy w Królestwie Polskim) w celu założenia tam organizacji partyjnej. Kilka tygodni później, w lutym 1891 r., dołączył do niego Marchlewski. Wobec niemal całkowitego zaniku zorganizowanego ruchu robotniczego, obaj działacze natychmiast po przybyciu do Łodzi rozwinęli ożywioną działalność organizacyjną. Leder rozpoczął aktywność od zorganizowania robotników fabryki kotłów parowych Stephanusa, zakładając Kasę Oporu i nielegalną biblioteczkę socjalistycznej literatury propagandowejAntoni Szuman i Wacław Dąbrowski, W Łodzi 1888-1893, Poznań 1935.. Wkrótce rozwinął działalność na fabryki Stillera i Bielschowskiego, zatrudniające kilka tysięcy robotników. Będąc robotnikiem, Leder miał możliwość prowadzenia agitacji i naboru do organizacji bez nadmiernego zwracania uwagi fabrykantów i władz. Duże znaczenie w działalności Marchlewskiego i Ledera miał transport i kolportaż nielegalnej literatury agitacyjno-propagandowej. W łódzkich zakładach przemysłowych na dużą skalę zaczęto rozpowszechniać socjalistyczne broszurki, proklamacje i odezwy, w tym „ustawę” (w języku polskim i niemieckim) Kasy Oporu, obejmującej już po kilku miesiącach działalności całą Łódź.
Źródło i licencja
Fragment artykułu Wikipedia — Jan Leder · historia autorów.
Tekst: CC BY-SA 4.0. Wydzielono fragment z dłuższego artykułu.