Zamiast głównego konfliktu klasycystycznego między człowiekiem a społeczeństwem w dramaturgii Kotlarewskiego pojawia się życiowy konflikt między członkami społeczeństwa, którego przyczyny dosyć wyraźnie tkwią w społecznej nierówności. M. Jacenko uważa, iż dramat Kotlarewskiego jest dzięki temu oryginalnym zjawiskiem w ogólnoeuropejskim systemie gatunkowym oświeceniowego dramatu mieszczańskiego.
Utwór Kotlarewskiego, mimo szczęśliwego zakończenia, jest w istocie protestem przeciwko ówczesnej niesprawiedliwości społecznej, która wyraziła się w dramacie Natałki, zmuszonej do zduszenia swych uczuć i zgody na ślub z niekochanym człowiekiem udzielonej tylko przez wzgląd na cierpienia matki.
Znany ukraiński aktor i dramaturg Iwan Karpenko-Kary nazwał sztukę „pramatką ukraińskiego teatru narodowego” i uważał, iż jest ona „wzorem poezji ludowej w formie dramatycznej”. Wskazując na organiczną bliskość treści „Natałki Połtawki” do myśli i przeżyć narodu oraz na jej wielki wpływ emocjonalny na widzów Karpenko-Kary twierdził iż i radość i cierpienie Natałki były radością i cierpieniem całej sali, która nabita była pańskimi sługamiKarpenko-Karyj I., Natałka Połtawka [w:] Twory u 3 tomach, t. 3, Kyjiw 1959, s. 176..