W egzemplaryzmie wyróżnia się: nauczanie paradygmatyczne – materiał nauczania ułożony jest w sposób wzorcowy, ogniskowy a nie systematyczny egzemplaryczny układ treści – wiedza przekazywana jest przy pomocy egzemplarzy tematycznych, które są reprezentatywne dla danego tematu
Materializm funkcjonalny Teoria kształcenia, która oparta jest na idei harmonijnego połączenia treści i funkcji wiedzy w procesie nauczania. Materializm funkcjonalny stoi w opozycji do jednostronnych teorii kształcenia, w których faworyzowane są treści, funkcje lub działanie praktyczne. Zgodnie z tą teorią gromadzenie wiedzy jest tylko jedną z możliwych stron procesu kształcenia. Twórcą teorii jest Wincenty Okoń, który twierdzi, że wiedza zdobywana przez ucznia powinna ułatwić mu poznanie rzeczywistości i gromadzenie informacji o niej, a treści kształcenia dobrane tak, aby wspomagały rozwój zdolności poznawczych.