Surowiczy amyloid A (SAA) – apolipoproteina związana z HDL pełniąca ważne funkcje w homeostazie cholesterolu oraz dodatnie białko ostrej fazy m.in. u ludzi. Syntetyzowana, podobnie jak większość białek ostrej fazy w wątrobie. Ekspresję genu kodującego wykazano również w tkance tłuszczowej.
Gen kodujący i właściwości białka Białka SAA są kodowane przez gen SAA1 położony w chromosomie 11. Dzięki alternatywnemu splicingowi powstaje wiele wersji białka z tego samego genu. Po translacji poddane zostają obróbce i są wydzielane do krwi. Samo białko jest heksamerem, ma powinowactwo do heparyny.
Funkcja SAA jako białka ostrej fazy W sytuacji stanu zapalnego uwalniane z zagrożonych tkanek IL-1, IL-6 i TNFα powodują aktywację hepatocytów do syntezy białek ostrej fazy. Uwolniony do krwi surowiczy amyloid A dociera do tkanek objętych stanem zapalnym i działa następująco: wiąże białko A bakterii Gram-ujemnych, ułatwia fagocytozę, aktywuje układ dopełniacza drogą klasyczną (podobnie jak kompleksy immunologiczne i CRP) działa chemotaktycznie na leukocyty hamuje wybuch tlenowy neutrofilów