mały|Pas kontrolno-śladowy na granicy białorusko-polskiej Pas kontrolno-śladowy () – pas terenu wzdłuż granicy państwowej, którego powierzchnia w sposób naturalny lub specjalnie przygotowany pozwala wykryć i zachować ślady naruszycieli granicy, w tym zwierząt i innych obiektów.

Sposób ochrony granicy przyjęty i stosowany w ZSRR, WNP i innych państwach, gdzie jest jednym z głównych elementów inżynieryjno-technicznych zabezpieczeń granicy.

Historia pasa ornego W latach dwudziestych na granicy z ZSRR stosowane różnego rodzaju techniki mające zachować ślady, przykładowo posypywano ścieżki na granicy piaskiem – wychodząc na obchód, każdy czerwonoarmista obowiązany był zabrać worek wypełniony piaskiem i wysypać go na granicy.

Jesienią 1931 roku chłopi ze wsi Łunino na brzegu rzeki Niemen na granicy z Polską zaczęli orać pole pod koniczynę, ale zaorali tylko jeden pas ziemi przy granicy. Przechodząc obok zaoranego pasa, wojskowy felczer Gorodniczy zauważył ślady wyraźnie nienależące do miejscowych chłopów. Idąc po śladach, zatrzymał zagranicznego szpiega i zameldował o wszystkim dowództwu placówki.