W Łodzi i okolicach istniało wiele grup konspiracyjnych, które prowadziły działalność polityczną i sabotażową w różnych zakładach pracy, m.in. Ogólnołódzki Komitet Sabotażowy, Komitet Obrony Miasta Łodzi i „Promieniści”. Wiosną 1941 r. grupy te połączyły się w organizację pod nazwą „Front Walki za Waszą i naszą Wolność”. Rozszerzała ona swe wpływy również na środowiska komunistyczne i robotnicze w Płocku, Włocławku i Poznaniu. Tworzyła komitety sabotażowe w wielu fabrykach pracujących dla okupanta.
W Poznaniu powstała w 1941 r. organizacja antyfaszystowska, używająca dawnej nazwy KPP. Miała swe komórki wśród kolejarzy i robotników Zakładów Cegielskiego. Zasięgiem swej działalności objęła kilka najbliższych powiatów.
Najsilniejszą organizacją komunistyczną w okresie przed powstaniem PPR, a zarazem najbardziej zbliżoną do niej programowo, był utworzony we wrześniu 1941 r z połączenia secesyjnej grupy lewicowych socjalistów wydających pismo „Sztandar Wolności”, „biuletynowców”, Stowarzyszenia Przyjaciół ZSRR i Rewolucyjnych Rad Robotniczo-Chłopskich – Związek Walki Wyzwoleńczej. W jego władzach zasiedli m.in. Franciszek Łęczycki i Józef Balcerzak. Utworzona została także organizacja zbrojna ZWW, którą kierował Marian Spychalski ps. „Marek”.