W tym czasie studiowała przyrodę na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Jagiellońskiego w semestrze pierwszym roku akademickiego 1905/1906 jako nadzwyczajna słuchaczka, gdyż nie miała wymaganej matury z egzaminem z greki i łaciny, pozwalającej na podjęcie studiów w normalnym trybieMaria Kelles-Krauz, Moje życie, „Współczesność” nr 1/1970, s. 6–7.. Działała wówczas w Polskiej Partii Socjalno-demokratycznej Galicji i Śląska oraz Komitecie Pomocy Uchodźcom z Królestwa PolskiegoJerzy Z. Pająk, Kelles-Krauz Maria Helena (1882–1963), [w:] Świętokrzyski Słownik Biograficzny, t. 2, red. Jerzy Szczepański, Kielce 2009, s.220–221.. Od grudnia 1906 była członkinią PPS-Frakcji Rewolucyjnej i jej Oddziału Zagranicznego z ramienia której organizowała m.in. przerzut spalonych działaczy z Radomia do Galicji. W roku 1906/1907 ponownie studentka na UJ. Czynna w Towarzystwie Uniwersytetu Ludowego im. A. MickiewiczaHelena Kisiel, Maria Kelles-Krauzowa (1882–1969), [w:] Znani i nieznani Ziemi Radomskiej, t. 1, Radom 1980, s. 92–93.. W latach 1909–1910 mieszkali w Kosowie, gdzie Maria prowadziła bibliotekę i księgowość w Zakładzie Przyrodolecznictwa Apolinarego Tarnawskiego w którym pracował jej mąż. Po krótkim pobycie w Paryżu w 1911 powrócili do Radomia. Tu była współorganizatorką Oddziału Towarzystwa Kultury Polskiej oraz biblioteki publicznej.