ona jest bowiem celem, poza który nie może się człowiek posunąć. Kto więc mniej usilniej niż należy szuka prawdy, nie dochodzi do celu, jaki jest człowiekowi przeznaczony; kto zaś w granicach możliwości i powinności ludzkiej dąży do osiągnięcia prawdy, ten, chociażby jej nie znalazł, jest szczęśliwyCyceron: Hortensius, fr. 108..
Cyceron zakończył wypowiedź i cały dialog twierdzeniem, że pełna znajomość prawdy jest przywilejem bogów i duszy ludzkiej po śmierci. Jednakże jeszcze za życia możemy zbliżyć się do tego ideału, gdyż samo poszukiwanie prawdy zapewnia szczęście – nawet gdyby się okazało, że życie pozagrobowe nie istnieje.
Znaczenie Cyceron bronił w Hortensjuszu wartości filozofowania, ponieważ praktyczni Rzymianie skłonni byli uznać za bardziej pożyteczne inne czynności intelektualne. Nie wymagały takiej obrony retoryka czy historiografia, które uważano za użyteczne w życiu publicznym. O ile w Consolatio Cyceron podkreślił znacznie filozofii w najtrudniejszych chwilach, w Hortensjuszu twierdził, że można ją stosować podczas całego życia, gdyż nadaje mu sens, poucza i pociesza.