Ambrosius Aurelianus (wal. Emrys Wledig) – wódz wojenny Brytów, który miał wygrać ważną bitwę przeciwko Anglosasom w V wieku. Począwszy od IX wieku Ambrosius Aurelianus stał się częścią legend arturiańskich, gdzie pojawia się jako wuj Króla Artura, oraz brat Uthera Pendragona, a także poprzednik ich obydwu na tronie Brytanii.

De Excidio et Conquestu Britanniae Opis Ambrosiusa Aurelianusa

Ambrosius Aurelianus jest jedną z kilku osób wymienionych z imienia, oraz jedyną pochodzącą z V wieku, w dziele zatytułowanym De Excidio et Conquestu Britanniae autorstwa mnicha Gildasa Mędrca. Po niszczącej inwazji plemion germańskich z Półwyspu Jutlandzkiego, czyli Anglów, Sasów i Jutów, przetrwali Brytowie zebrali się pod przywództwem Ambrosiusa, który został opisany jako:

Krytyka źródła Ambrosius Aurelianus pochodził z arystokracji i posiadał rzymskich przodków. Był przypuszczalnie rzymskim Brytem i raczej nie pochodził z innej części Cesarstwa zachodniorzymskiego, choć co do tego nie ma pewności. Prawdopodobnie był chrześcijaninem, ponieważ Gildas pisał, że Ambrosius wygrał swoją bitwę "z bożą pomocą". Według Gildasa Ambrosius zorganizował tych Brytów, którzy przetrwali najazd i utworzył z nich armię. Odniósł z nią pierwsze militarne zwycięstwo nad Anglosasami.