Historia sakramentologii Średniowiecze Teologia sakramentów ewoluowała w ciągu pierwszego tysiąclecia. Wraz ze schyłkiem epoki patrystycznej, od ok. VII/VIII w. ewolucja to zaczęła iść w kierunku intelektualnych, racjonalnych interpretacji, np. dotyczących realnej obecności Jezusa w Eucharystii. Refleksja nad sakramentami przeniosła się stopniowo z katechezy mistagogicznej do teologii akademickiej, nabrała cech scholastycznych.
Poza rozwojem myśli szkolnej, później uniwersyteckiej, głównym podawanym przez historyków powodem zmiany podejścia było poszerzenie Kościoła o ludy spoza kultury grecko-rzymskiej. Była to kwestia poważnych zmian w naturalnym dla sakramentów środowisku, jakim jest liturgia. Językiem liturgii, a także biblijnych czytań mszalnych pozostała łacina, której nie znała nowa ludność. Obrzędy sakramentalne nie mogły już więc być dalej formą ewangelizacji, skoro ich celebracja coraz mniej była zrozumiała. Jako znaki rzeczywistości niewidzialnej i historii zbawienia straciły swą wymowę.