thumb|200px|Hypsykratia (rysunek ze zbioru Promptuarii Iconum Insigniorum Hypsykratia (zm. 63 p.n.e.) – kaukaska kochanka i szósta żona króla Pontu Mitrydatesa VI Eupatora.

Hypsykratia była szóstą i najbardziej ukochaną żoną Mitrydatesa VI. Z miłości do niego uczestniczyła w bitwach jakie toczył, nosiła zbroję i ścinała włosy jak mężczyźni, towarzyszyła mu również w wygnaniuPaweł Orozjusz: Siedem ksiąg przeciwko poganom ks. 5 3-5. Kilkakrotnie oddała na rzecz skarbu królewskiego swoje klejnoty i bogactwa, dowodziła jego armią i sam Mitrydates uważał ją za największą pociechę wśród morza porażekPlutarch: Żywoty równoległe. Żywot Pompejusza Wielkiego 32. Miała bardzo dobrze posługiwać się toporem, włócznią, mieczem oraz łukiem.

Kiedy Mitrydates VI został pokonany przez Pompejusza Wielkiego Hypsykratii udało się uciec za zgodą męża ze strzeżonego przez Rzymian Pontu i z Azji Mniejszej działać na korzyść męża. Po jego samobójczej śmierci obcięła włosy, poraniła sobie twarz i przywdziała żałobę mówiąc, że nie przystoi, by psy kładły się tam gdzie leżał jeleń. Do śmierci miała pozostać jego zagorzałą sojuszniczką.