Przerzuceni zza linii frontu sowieccy oficerowie i komisarze przystąpili wkrótce do przekształcania owych luźnych grup niedobitków w regularne oddziały partyzanckie. Sowieccy partyzanci mocno dawali się we znaki miejscowej ludności, masowo rekwirując żywność, odzież i inne mienie. Nierzadko owe „operacje gospodarcze” przybierały formę zwykłego rabunku, któremu towarzyszyły pobicia, morderstwa oraz gwałty na kobietach.
Na przełomie 1941/42 na terenach powiatu stołpeckiego powstały pierwsze struktury Armii Krajowej. W myśl wytycznych Komendy Głównej AK polska konspiracja nie podejmowała przez długi czas poważniejszych akcji zbrojnych. Dopiero 3 czerwca 1943 na bazie Ośrodka Stołpce Okręgu Nowogródzkiego AK zorganizowany został Polski Oddział Partyzancki. Zainicjował on swoją działalność brawurowym zdobyciem Iwieńca (19 czerwca 1943). Mimo dużych strat poniesionych w czasie niemieckiej pacyfikacji Puszczy Nalibockiej oddział AK do końca listopada 1943 osiągnął stan osobowy odpowiadający liczebnością batalionowi.